‘Dankzij schoolondersteuning ontstaat er meer begrip tussen ouders en leerkrachten’

Klassen vol leerlingen met niet-Nederlandse achtergronden zijn voor basisschool EigenWijs in Veldhoven niet nieuw. Maar de diversiteit neemt wel flink toe, ziet leerkracht Yvonne Heesakkers. Vanaf september startte een pilot waarbij Nazha Berkaoui vanuit de expertiseschil van Samen Leren in Diversiteit als schoolondersteuner wordt ingezet. En dat gaat zó goed, dat de pilot met een halfjaar is verlengd.

Het diverse karakter is diep in de basisschool geworteld. ‘We hebben als school een neutrale identiteit en in de wijk wonen veel mensen met een migratieachtergrond. Een grote groep leerlingen spreekt bijvoorbeeld Arabisch of Pools’, begint Yvonne. Vooral in de onderbouw ontstonden steeds meer vraagstukken rondom cultuur en taal. ‘Op die leeftijd kunnen kinderen zich niet altijd goed verbaal uitdrukken, dus vertaalapps zijn niet zo effectief als in de bovenbouw.’ Maar in plaats van alleen dit probleem aan te pakken, wilde Yvonne en haar team preventief aan de slag. ‘Je wil dat ouders, leerlingen en leerkrachten elkaar op voorhand al beter begrijpen.’

Verwachtingen van elkaar

En zo kwam Nazha in beeld. ‘Ik bied ondersteuning aan groepjes leerlingen met een Arabische achtergrond. Maar ik kijk ook individueel mee en observeer hen in de klas en de pauzes. En soms sluit ik aan bij oudergesprekken.’ Dat is erg waardevol, merkt Yvonne op. ‘We staan er niet altijd bij stil, maar het Nederlandse schoolsysteem kan heel anders zijn dan ouders en kinderen in hun land van oorsprong gewend zijn. Hier verwachten we best veel van ouders, zoals dat ze naar oudergesprekken komen. Maar voor nieuwkomersgezinnen is dat helemaal niet vanzelfsprekend.’

Nazha vult Yvonne aan: ‘Bovendien weet je niet wat ze allemaal hebben meegemaakt tijdens hun vluchtproces. Trauma’s, emoties en culturele waarden kunnen een grote rol spelen bij de opvoeding. We merken steeds vaker dat ouders behoefte hebben aan directe én indirecte voorlichting, bijvoorbeeld over opvoedingsvaardigheden, structuur of hygiëne. Dat hebben ze in moeilijke tijden niet altijd meegekregen. Dus daar spelen we ook op een laagdrempelige manier op in, door vragen te stellen en soms suggesties te doen. Het is erg belangrijk om ouders op deze manier voor te lichten, want zo informeren we hen over wat hun kind nodig heeft om zich prettig te ontwikkelen binnen het Nederlandse onderwijssysteem.’

Samen stappen zetten

Ondanks de verschillende achtergronden en verschillen tussen de school en ouders, is er toch altijd één gezamenlijk belang: het kind zoveel mogelijk ondersteunen. Daarin vormt Nazha de brug. ‘Elk kind en elk gezin is weer anders, maar je wil voorkomen dat een kind de school en thuis als twee aparte werelden gaat zien. Daartussen switchen kost namelijk veel energie. Die worsteling herken ik uit de tijd dat ik voor mijn studie vanuit Marokko naar Nederland verhuisde.’ Dat begrip zorgt snel voor een goede band met ouders. ‘Samen met hen en de school kijken we vervolgens wat er nodig is om het kind beter te helpen. We stellen samen doelen en maken afspraken, altijd in stapjes. Dat kan gewoon iets simpels zijn. Bijvoorbeeld dat de juf mij een verhaaltje mailt, dat ik vervolgens in het Arabisch bespreek met het kind. Dan kan ik kijken naar de ontwikkeling van zijn Arabisch en dat ook met zijn ouders én de leerkracht bespreken.’

Het sleutelwoord daarbij is vertrouwen. Nazha: ‘Soms gaan de juf of ik langs bij een leerling om te kijken wat zijn thuissituatie is. Daarmee laat je zien: ik heb oog voor jou. Bovendien geeft het de leerkracht een genuanceerder beeld van wat er bij een kind en zijn ouders speelt. Zo ontstaan vaak de ‘oh ja-momenten’. En dat zorgt voor begrip. Dat voelt een kind aan. En als een kind zich beter voelt, gaan de stappen ook sneller.’

Verlengde pilot

Eigenlijk zou de pilot van de schoolondersteuning tot december lopen, maar dat is verlengd tot aan het einde van dit schooljaar. Daar zijn Yvonne en Nazha heel blij mee. ‘Het biedt echt meerwaarde’, zegt Yvonne. ‘We helpen ouders en leerkrachten om meer begrip voor elkaar te krijgen en helpen kinderen nóg meer in hun ontwikkeling. Het heeft een langdurig effect en dat maakt het duurzaam.’ Yvonne ziet zelfs kansen voor nog een schoolondersteuner. ‘Een Poolse. Dan kunnen we ook die groep leerlingen nog meer helpen. Dat gun ik ze.’