‘Iedereen spreekt de taal van het hart’

Diversiteit zit in het DNA van de Silvester Bernadetteschool in Helmond. ‘Al tientallen jaren zitten hier naast Nederlandse leerlingen ook kinderen op school die uit niet-Nederlandstalige gezinnen komen’, vertelt schooldirecteur Monique van Ekert. Daarom maakt de school gebruik van de expertiseschil van Samen Leren in Diversiteit en deden alle collega’s mee aan een trainingsdag.

In de afgelopen dertig jaar zag Monique het aantal nationaliteiten op de Helmondse school flink toenemen. ‘Er waren in 1994 misschien maar tien andere nationaliteiten, maar dat zijn er nu zo’n veertig. Ook hebben we tegenwoordig veel meer Poolse leerlingen dan Turkse of Marokkaanse.’ Die groeiende diversiteit brengt uitdagingen met zich mee. ‘Voor sommige kinderen is Nederlands wel de derde of vierde taal die zij leren. Dat maakt communiceren soms lastig: voor de kinderen zelf, hun ouders en onze docenten. Wij noemen dat ook wel de driehoek.’

Cadeau

Om die driehoek te versterken, maakt de Silvester Bernadetteschool gebruik van de Samen Leren in Diversiteit-expertiseschil. ‘Zij vormen de brug tussen talen en culturen. Het is zo fijn om hen erbij te hebben, ik zie ze echt als een cadeautje. Samen zorgen we ervoor dat iedereen in de driehoek zich gezien en gehoord voelt.’ Monique geeft daarvan een voorbeeld. ‘Onze docenten zien bijvoorbeeld dat een kind baat kan hebben bij de Verlengde Schooldag Academie. Tijdens dat naschoolse programma is er extra aandacht voor taal- of rekenlessen, of krijgen leerlingen extra hulp bij hun werkstuk. Maar leg maar eens uit aan niet-Nederlandstalige ouders wat het inhoudt en waarom het goed is voor hun kind.’

Taal van het hart

En dan komt dus de expertiseschil van pas. ‘Zo doet iedereen waar die het beste in is. Waarbij wij als school verstand hebben van onderwijs en de ouders hun kind het beste kennen. De expertiseschil zorgt ervoor dat we elkaar begrijpen. Want ook al spreek je misschien niet dezelfde taal, iedereen spreekt wel de taal van het hart.’ Dat geeft voldoening. Want het is voor leerkrachten frustrerend om te zien dat een kind ergens mee worstelt, maar zij niet voldoende kunnen doen. ‘Omdat ze de taal niet spreken of de situatie niet begrijpen. Soms kan een klasgenootje helpen, maar de expertiseschil maakt echt het verschil. Als je vervolgens ziet dat zo’n kind eenmaal in een leerspiraal komt en het Nederlands opbouwt: dat is fantastisch.’

Voorlezen

Een groot aandachtspunt op de school is (voor)lezen. ‘We hebben een flinke collectie anderstalige boeken, via Van Alle Talen Thuis. Het is belangrijk om de eigen moedertaal goed te ontwikkelen, want zo worden onze leerlingen ook beter in Nederlands.’ Toch is voorlezen niet in alle culturen even gebruikelijk, weet Monique. ‘Sterker nog, in sommige landen gaan kinderen pas vanaf hun 7^e naar school. Het is voor ouders dus soms onduidelijk hoe het hier in Nederland gaat.’ Ook daar helpt de expertiseschil bij. ‘Zij kunnen uitleggen hoe het bureaucratische systeem van Nederland werkt en welke extra hulp hun kind nodig heeft volgens de school. Zo weten de ouders wat er van hen thuis wordt verwacht. Dat geeft duidelijkheid. En dat is welkom, want als jong gezin en als nieuwkomers komt er sowieso al veel op hen af.’

Voorbereiding is alles

Met de verwachting dat het aantal nationaliteiten verder zal toenemen, is de school dus goed voorbereid. ‘Ons team van zo’n veertig mensen heeft ook allemaal de training gevolgd over omgaan met diversiteit binnen het onderwijs. Dat was enorm leerzaam, omdat we ervaringen met elkaar konden uitwisselen.’ Daarnaast biedt de school taalklassen aan voor ouders en is er een app waarin ouders formulieren of berichten kunnen vertalen. ‘Verder proberen we zoveel mogelijk studiedagen in te plannen op feestdagen zoals het Suikerfeest. Zodat de kinderen die dat vieren geen onderwijs missen.’ Ook past dat goed bij de visie van de school. ‘We willen dat kinderen van kleins af aan meekrijgen dat er verschillende culturen en gebruiken zijn. Ze hoeven die niet over te nemen, maar door dat bewustzijn groeit respect.’

Verder besteedt de school aandacht aan interactie thuis, om het (voor)lezen te bevorderen. ‘Bijvoorbeeld door hetzelfde boek in twee talen mee te geven, en een spelletje eraan te koppelen.’ Genoeg actie dus, waarbij er ook ruimte is voor feedback. ‘We hebben werkgroepen waarin vooral ouders zitten. Via die weg kunnen zij aangeven wat werkt en wat er beter kan.’ Al is Monique op dit moment sowieso al enorm trots op hoe ze dit op de school aanpakken. ‘En dat hebben we echt mede te danken aan de mensen van Samen Leren in Diversiteit. Hun gewicht is goud waard.’